نسترن نوروزی*1 
، ندا شفیقی2 ، رها سعادتی3
، ندا شفیقی2 ، رها سعادتی3
1- دانشگاه رازی ، n.norozi@razi.ac.ir
2- دانشگاه مازندران
3- دانشگاه باهنر کرمان
2- دانشگاه مازندران
3- دانشگاه باهنر کرمان
چکیده: (33 مشاهده)
انسان در نقاشیهای کمالالدین بهزاد ایفاگر نقش اصلی است و رویکرد انسانگرایانه در کنار نگاه واقعگرایانه مهمترین ویژگیهای نقاشی او به شمار میآید. برپایه این ویژگیها حضور انسان در آثار بهزاد پرشمار و فراتر از پیشمتنهای ادبی اوست، اما میزان بازنمایی زنان در آنها بسیار اندک است، بهگونهای که در بسیاری از نقاشیهای او هیچ زنی دیده نمیشود. هدف از این نوشتار واکاوی چگونگی بازنمایی زنان در نقاشیهای بهزاد با تکیه بر رویکرد انسانگرایانه و نگاه واقعپردازانه او و عوامل موثر بر آن است و به این پرسشها پاسخ میدهد که بازنمایی زنان در نقاشیهای بهزاد چگونه است؟ و چه عواملی بر آن تاثیر داشتهاست؟ این پژوهش با رویکردی فرامتنی و به روش تحلیلی- توصیفی و تاریخی بوده و گردآوری دادهها با فیشبرداری از منابع کتابخانهای، برخط و مشاهده تصاویر انجام شده است. تجزیه و تحلیل دادهها نیز کمی و کیفی است. بررسی نقاشیهای بهزاد و جایگاه زنان در فرهنگ تیموریان، گفتمان جامعه و دیدگاههای حاکم بر آن، نشان داد که میزان حضور و چگونگی نمایش زنان در نقاشیهای او با وجود داشتن رویکرد انسانگرایانه، در پیوستگی با گرایشها و دیدگاههای زمان او و نیز جایگاه متفاوت زنان در جامعه و دربار تیموریان بوده است که براساس آن بهزاد با دیدی واقعگرایانه دو گونه برخورد با بازنمایی زنان در نقاشیهایش داشته است. برخورد نخست با زنان درباری و براساس نگرش مغولی در فرهنگ تیموریان است که در آن زنان جایگاهی بالا دارند. این زنان حضوری پررنگتر در نقاشی بهزاد دارند. برخورد دوم اما، با زنان عادی و غیردرباری و براساس نگرش منفی جامعه به زنان است که جامی مهمترین نماینده آن و بهزاد ارادتمند اوست. در نقاشی بهزاد به پیروی از این نگرش، بازنمایی زنان غیردرباری بسیار اندک است و تنها آنهایی بازنمایی شدهاند که جامی نگرشی مثبت به ایشان دارد.
شمارهی مقاله: 2
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
هنرهاي تجسمي
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
