Scientific Journal of Pazhuhesh-e Honar

fa خوانشی بر چگونگی بازنمایی زنان در نقاشیهای کمالالدین بهزاد و عوامل موثر بر آن A reading on the representation of women in Kamal al-Din Behzad's paintings and the factors affecting it هنرهاي تجسمي هنرهاي تجسمي پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">انسان در نقاشی&zwj;های کمال&zwj;الدین بهزاد ایفاگر نقش اصلی است و رویکرد انسان&zwj;گرایانه در کنار نگاه واقع&zwj;گرایانه مهم&zwj;ترین ویژگی&zwj;های نقاشی او به شمار می&zwj;آید. برپایه این ویژگی&zwj;ها حضور انسان&zwj; در آثار بهزاد پرشمار و فراتر از پیش&zwj;متن&zwj;های ادبی اوست، اما میزان بازنمایی زنان در آنها بسیار اندک است، به&zwj;گونه&zwj;ای که در بسیاری از نقاشی&zwj;های او هیچ زنی دیده نمی&zwj;شود.  هدف از این نوشتار واکاوی چگونگی بازنمایی زنان در نقاشی&zwj;های بهزاد  با تکیه بر رویکرد انسان&zwj;گرایانه و نگاه واقع&zwj;پردازانه او و عوامل موثر بر آن است و به این پرسشها پاسخ می&zwj;دهد که بازنمایی زنان در نقاشی&zwj;های بهزاد چگونه است؟ و چه عواملی بر آن تاثیر داشته&zwj;است؟ این پژوهش با رویکردی فرامتنی و به روش تحلیلی- توصیفی و تاریخی بوده و گردآوری داده&zwj;ها با فیش&zwj;برداری از منابع کتابخانه&zwj;ای، برخط و مشاهده تصاویر انجام شده است. تجزیه و تحلیل داده&zwj;ها نیز کمی و کیفی است. بررسی نقاشی&zwj;های بهزاد و جایگاه زنان در فرهنگ تیموریان، گفتمان جامعه و دیدگاه&zwj;های حاکم بر آن، نشان داد که میزان حضور و چگونگی نمایش زنان در نقاشی&zwj;های او با وجود داشتن رویکرد انسانگرایانه، در پیوستگی با گرایش&zwj;ها و دیدگاه&zwj;های زمان او و نیز جایگاه متفاوت زنان در جامعه و دربار تیموریان بوده&zwj; است که براساس آن بهزاد با دیدی واقع&zwj;گرایانه دو گونه برخورد با بازنمایی زنان در نقاشی&zwj;هایش داشته &zwj;است. برخورد نخست با زنان درباری و براساس نگرش مغولی در فرهنگ تیموریان است که در آن زنان جایگاهی بالا دارند. این زنان حضوری پررنگ&zwj;تر در نقاشی بهزاد دارند. برخورد دوم اما، با زنان عادی و غیردرباری و براساس نگرش منفی جامعه به زنان است که جامی مهم&zwj;ترین نماینده آن و بهزاد ارادتمند اوست. در نقاشی بهزاد به پیروی از این نگرش، بازنمایی زنان غیردرباری بسیار اندک است و تنها آنهایی بازنمایی شده&zwj;اند که جامی نگرشی مثبت به ایشان دارد. <div style="text-align: justify;"></div></div> <div style="text-align: justify;">Humans play a central role in Kamal al-Din Behzad's paintings, and the humanistic approach, along with the realistic perspective, are considered the most important features of his paintings. Based on these features, the presence of humans in Behzad's works is numerous and goes beyond his literary pretexts, but the representation of women in them is very small, such that no women are seen in many of his paintings. The purpose of this article is to analyze how women are represented in Behzad's paintings, relying on his humanistic approach and realistic perspective, and the factors affecting it, and to answer these questions: What is the representation of women in Behzad's paintings like? And what factors have affected it? This research is based on a meta-textual approach and an analytical-descriptive and historical method, and data collection was carried out by searching library and online sources and observing images. Data analysis is also quantitative and qualitative. A study of Behzad's paintings and the position of women in Timurid culture, the discourse of society and the views that govern it showed that the presence and manner of representation of women in his paintings, despite having a humanistic approach, was in continuity with the tendencies and views of his time and also the different position of women in Timurid society and court, based on which Behzad had two realistic approaches to the representation of women in his paintings. The first approach is with court women and is based on the Mongol attitude in Timurid culture in which women have a high position. These women have a more prominent presence in Behzad's paintings. The second approach, however, is with ordinary and non-court women and is based on the negative attitude of society towards women, of which Jami is the most important representative and Behzad is his devotee. In Behzad's paintings, following this attitude, the representation of non-court women is very few and only those are represented that Jami has a positive attitude towards. <div style="text-align: justify;"></div></div> نقاشی ایرانی, کمالالدین بهزاد, بازنمایی زنان, انسانگرایی, واقعگرایی. Iranian painting, Kamaluddin Behzad, representation of women, humanism, realism. 0 0 http://ph.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2620-1&slc_lang=fa&sid=1 nastarn norouzi نسترن نوروزی n.norozi@razi.ac.ir 10031947532846008361 10031947532846008361 Yes Razi University دانشگاه رازی neda shafighi ندا شفیقی n.shafighi@umz.ac.ir 10031947532846008362 10031947532846008362 No University of Mazandaran دانشگاه مازندران raha saadati رها سعادتی saadati@uk.ac.ir 10031947532846008363 10031947532846008363 No Bahonar University of Kerman دانشگاه باهنر کرمان