Yusuf Elahie F, Yazdanpanah M.
(2027). An Eschatological Reading of the Soul's Journey in the "Day of Judgment" Illustrations of Shah Tahmasp's Falnama and Nava'i's Khamsa: A Sadrian Perspective. PH. 16(32), : 4
URL: http://ph.aui.ac.ir/article-1-1558-fa.html
یوسف الهیه فاطمه، یزدانپناه مجتبی.
(1405). خوانش سیر اخروی نفس در نگارههای" روز داوری" فالنامه تهماسبی و خمسه نوایی بر اساس حکمت متعالیه دوفصلنامه علمی پژوهش هنر 16 (32) URL: http://ph.aui.ac.ir/article-1-1558-fa.html
1- دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشگاه شهید باهنر کرمان ، Elahie@art.uk.ac.ir
2- استادیار، دانشکده معماری، دانشگاه شهید باهنر کرمان
چکیده: (30 مشاهده)
مسئله مرگ و پیشآمدهای پس از آن، همواره یکی از دغدغههای انسان بوده و در سنتهای دینی، فلسفی و هنری جایگاهی محوری داشته است. در حکمت متعالیه ملاصدرا، مرگ نه بهعنوان نابودی، بلکه به عنوان مرحلهای از تحول وجودی نفس تبیین میشود که در پرتو اصل اصالت وجود، و نظریه معاد جسمانی،روحانی معنا مییابد. در این چارچوب، هویت نفس در عین دگرگونی نشئات وجودی محفوظ میماند و اعمال انسانی، متناسب با شدت وجودی، در نشئه آخرت بهصورت واقعیتی عینی تجسّم مییابند. در این راستا، دو نگاره از فالنامه تهماسبی و خمسه نوایی هند، به دلیل قرابت با موضوع روز داوری و نقش نفس در حیات اخروی انتخاب شدهاند. این نگارهها به دلیل بازنمایی بصری مشترکِ مفاهیم حشر، داوری و تجسّم اعمال، و در عین حال تفاوت در زمینههای دینی و فرهنگی انتخاب شدهاند تا امکان بررسی تطبیقی چگونگی تجلّی مراتب وجودی نفس و سرنوشت اخروی انسان در سنتهای تصویری متفاوت فراهم شود.سؤال پژوهش این است:چگونه میتوان خوانشی مبتنی بر حکمت متعالیه از مراتب اخروی نفس را در این دو نگاره ارائه داد؟هدف پژوهش، تبیین ظرفیت این دو نگاره در بازنمایی سیر اخروی نفس و تجسّم اعمال بر مبنای مؤلفههای وجودشناختی، بهویژه اصل اصالت وجود در حکمت متعالیه ملاصدرا است. روش پژوهش تحلیلی و تطبیقی است و تحلیل آثار بر نسبت میان مراتب وجودی نفس، بدن اخروی و تجسّم اعمال با نشانه های موجود در دو اثر تمرکز دارد.یافتهها نشان میدهد، علیرغم تفاوتهای زمینه ای، نگارهها بر منطقی مشترک استوارند که در آن سرنوشت اخروی انسان نه بر پایه عوارض ماهوی، بلکه بر اساس شدت وجودی نفس رقم میخورد. این امر در فالنامه تهماسبی از طریق مسخ پیکرهها، شیءگونگی اعمال و تقابل نور و ظلمت صورتبندی شده، در حالیکه در نگاره خمسه نوایی، تفاوت مراتب وجودی از طریق جهتگیری پیکرهها، تضاد نور و حذف نشانههای هویتی دنیوی بیان میگردد.
شمارهی مقاله: 4
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
هنرهاي تجسمي