Kamali Dolat Abadi R.
(2026). Visual Counteraction to the Qavam-Sadchikov Oil Agreement in the Illustrations of Mard-e Emruz Weekly (1946–1947) Based on Nicholas Mirzoeff’s Theory of Visuality. PH.
URL: http://ph.aui.ac.ir/article-1-1520-fa.html
کمالی دولت آبادی رسول.
(1405). تقابل بصری با قرارداد نفتی قوام-سادچیکوف در تصویرسازیهای هفتهنامۀ مرد امروز (۱۳۲۵-۱۳۲۶) بر مبنای نظریۀ دیدمان نیکلاس میرزوف دوفصلنامه علمی پژوهش هنر URL: http://ph.aui.ac.ir/article-1-1520-fa.html
دانشکده هنرهای تجسمی ، rasokam@gmail.com
چکیده: (4 مشاهده)
تصویرسازیهای سیاسی-اجتماعی هفتهنامۀ «مرد امروز» در دهۀ ۱۳۲۰، در تقابلی بیپروا با استبداد داخلی و استعمار خارجی بود. در میانۀ این دهه، قراردادهای نفتی ایران بهویژه تفاهمنامۀ قوام-سادچیکوف موضوع محوری برخی از این آثار شد. تفاهمنامهای که برای ترغیب شوروی به عدم حمایت از فرقۀ دموکرات آذربایجان و خروج ارتش سرخ از شمال ایران، در مسکو به امضا رسید و منجر به طرح لایحۀ اعطای نفت شمال به شوروی از سوی قوام (نخستوزیر وقت) در مجلس پانزدهم شد. این پژوهش با اتکا بر نظریۀ دیدمان نیکلاس میرزوف (شامل فضاها و فرایندهای بازنمایی و سه مجتمع بصری قدرت)، امکانی را برای خوانش انتقادی تصویرسازیهای مرد امروز پیرامون قرارداد نفتی نامبرده فراهم میآورد. مقالۀ حاضر با هدف بررسی نحوۀ منازعۀ بصری مرد امروز در ممانعت از انعقاد قرارداد نفتی دولت ایران با شوروی، به این سوال پاسخ میدهد که «در چارچوب نظریۀ دیدمان میرزوف، تصویرسازیهای مرد امروز (۱۳۲۵-۱۳۲۶) چگونه به تقابل بصری با قرارداد نفتی قوام-سادچیکوف پرداختهاند؟». روش پژوهش از نظر نوع، کیفی، از نظر هدف، توسعهای و از لحاظ ماهیت، توصیفی-تحلیلی است و بر واکاوی 9 تصویرسازی از هفتهنامه تمرکز دارد. برطبق یافتهها، نمونههای مطالعاتی در سه سطح درهمتنیده شامل خردهروایتهای کنایی-طنازانه (اغلب مبتنیبر هجو، آیرونی، طنز سیاه، طعنه و تمسخر)، استعارههای بصری (بهویژه ابزار-شیءشدگی، زنشدگی و حیوانشدگی) و تکنیکهای تصویری متنوع (نظیر اغراق در شخصیتها، کنشها و موقعیتها، تغییر نقش یا منصب اشخاص سیاسی، مهندسی صحنه و بازسازی نگاه خیره)، تهدید ملی-سرزمینی و بیکفایتی هیأتحاکمه (ازجمله قوام و فراکسیون حزب دموکراتِ مجلس پانزدهم) را در نسبت با مناسبات استعماری شوروی آشکار کردهاند.
واژگان کلیدی: قرارداد نفتی قوام-سادچیکوف، مقاومت و تقابل بصری، تصویرسازی، هفتهنامۀ مرد امروز، دیدمان، نیکلاس میرزوف.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
هنرهاي تجسمي