Scientific Journal of Pazhuhesh-e Honar
دوفصلنامه علمی پژوهش هنر
PH
Art & Architecture
http://ph.aui.ac.ir
1
admin
2345-3834
2538-2853
10.52547/ph
2345-3834
fa
jalali
1399
5
1
gregorian
2020
8
1
10
19
online
1
fulltext
fa
معرفی سنگنگارههای دَوه دَرهسی شهرستان هوراند آذربایجان شرقی
Introducing the Petroglyphs Dava darasi in Horand County, East Azerbaijan
جامعه شناسی و هنر
جامعه شناسی و هنر
پژوهشي
Research
<div style="text-align: justify;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">هنر صخره</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ای را می</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">توان به</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">عنوان یکی از کهن</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ترین جلوه</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های هنری جوامع انسانی در طول تاریخ در نظر گرفت؛ بر همین اساس، مطالعه و تحلیل هنر سنگ</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نگاره</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها، در شناخت مناسبات اجتماعی، باورها، فرهنگ و سایر ابعاد زندگانی انسان، نقش ویژه</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ای ایفا می</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کند. این نقوش از نظر انجام مطالعات باستان</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شناسی، انسان</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شناسی، مردم</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شناسی و تاریخ هنر، از اهمیت زیادی برخوردار بوده و تا کنون در مناطق مختلف جهان، سنگ</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نگاره</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های زیادی کشف و شناسایی شده</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اند. منطقه شمال غرب ایران، یکی از مناطق مستعد هنر صخره</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ای است. طی بررسی</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های باستان</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شناختی صورت</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گرفته در حاشیه رودخانه دائمی قَره</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سو در تابستان سال 1391، چندین مجموعه از سنگ</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نگاره</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها شناسایی شدند. این سنگ</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نگاره</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها دارای موتیف</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های متنوعی از جمله؛ نقوش انسانی، حیوانی، نمادین و ابزار بوده که اغلب به</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">صورت کوبشی (پتروگلیف) و به ندرت به</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">صورت خراش در سطح سنگ</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های منفرد از هم، ایجاد شده</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اند. این پژوهش، به معرفی و مطالعه اجمالی سنگ</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نگاره</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های محوطه دَوه دَره</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سی شهرستان هوراند پرداخته و به دنبال پاسخ به این پرسش</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها است؛ 1. ساختار معیشتی جوامع این منطقه بر اساس نقوش سنگ</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نگاره</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها چگونه بوده است؟ 2. نگاره</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های ایجادشده بر روی سنگ</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها در چند دسته قابل طبقه</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بندی هستند؟ مقاله حاضر، از روش توصیف و تطبیق محتوا بهره برده و داده</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های آن، به شیوه بررسی میدانی نگارندگان و مطالعات اسنادی گردآوری شده</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اند. یافته</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های پژوهش نشان می</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">دهند که این نقوش، در بر دارنده نقش</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مایه انسانی، حیوانی، نمادین و ابزار بوده و از نظر کمی و کیفی، شباهت</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">هایی با نقوش مناطق مختلف ایران دارند. این مسئله می</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تواند ناشی از ارتباطات فرهنگی و مشابهت</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های زیستی و اجتماعی جوامع این مناطق باشد؛ همچنین بر اساس نگاره</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های ایجادشده، این جوامع، دارای ساختار معیشتی بر حسب دامداری (کوچ</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روی) بوده</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اند که الگوی غالب جوامع پیش</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> از تاریخ این منطقه است.</span></span></span></div>
<div style="text-align: justify;">Rock art can be regarded as one of the oldest art forms of human societies throughout history. Therefore<span dir="RTL">, </span>the study and analysis of the art of petroglyphs plays a special role in understanding social relationships, beliefs, culture and other aspects of human life<span dir="RTL">.</span> These motifs are of great importance regarding archeological studies of anthropology; anthropology and art history was of great importance, and so far many petroglyphs have been discovered and identified in different parts of the world<span dir="RTL">.</span> The northwestern region of Iran is also one of the prone areas of rock art. During the archaeological excavations on the periphery of the permanent Quru River in the summer of 2012, several collections of petroglyphs were identified<span dir="RTL">. </span>These petroglyphs have a variety of motifs, including human, animal<span dir="RTL">, </span>and symbolic motifs, often scattered on petroglyphs and rarely scratched on the surface of individual rocks. This study investigates and overviews the petroglyphs of the Dava darasi area of Horand County and seeks to answer the following questions: What was the living structure of communities of this area based on petroglyph motifs? And how many categories can the paintings created on the rocks be classified into? The present study has been done by using descriptive-analytical method and data gathered through field and library studies<span dir="RTL">.</span> The results show that these motifs contain human, animal, symbolic and instrumental motifs, and have qualitative and quantitative similarities with the motifs of different regions of Iran. This can be due to the cultural connections and biological and social similarities of communities in these areas. In addition, according to the created petroglyphs, these communities had a livelihood structure based on animal husbandry (nomadism) which was the dominant pattern of pre-historic communities of this area<span dir="RTL">.</span></div>
شمال غرب ایران, دَوه دَرهسی1, سنگنگاره, گونهشناسی, دامداری
Northwest of Iran, Dava Darasi, Petroglyphs, Typology, Animal Husbandry
55
69
http://ph.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1146-1&slc_lang=fa&sid=1
saeid
sattarnezhad
سعید
ستارنژاد
saeidsattarnejad@yahoo.com
10031947532846004683
10031947532846004683
Yes
ardabil
محقق اردبیلی
siavash
abdolahi
سیاوش
عبدالهی
karadenizsaeid@yahoo.com
10031947532846004684
10031947532846004684
No
ardabil
میراث فرهنگی
mosayeb
narimani
کیومرث
کریمی
karadenizsaeid@yahoo.com
10031947532846004685
10031947532846004685
No
tabriz
میراث فرهنگی تبریز
mosayeb
narimani
مصیب
نریمانی
saeidsattarnejad@yahoo.com
10031947532846004686
10031947532846004686
No
ardabil
محقق اردبیلی