Scientific Journal of Pazhuhesh-e Honar
دوفصلنامه علمی پژوهش هنر
PH
Art & Architecture
http://ph.aui.ac.ir
1
admin
2345-3834
2538-2853
10.52547/ph
2345-3834
fa
jalali
1396
6
1
gregorian
2017
9
1
7
13
online
1
fulltext
fa
بررسی نقش منگوله در بشقاب های دوره ساسانی
Investigating the Role of Tassels on the Plates of Sassanid Era
هنرهاي تجسمي
هنرهاي تجسمي
پژوهشي
Research
در هنر ساسانی، نقش پادشاهان اغلب، سوار بر اسب و همراه با نمادهای سلطنتی و فر و شکوهِ شاه رایج است. در تصاویر برجایمانده از اسب پادشاهان ساسانی، یک جفت شکل مخروطی، در بعضی موارد دایرهشکل (منگوله) در پشت اسب آویزان است. این منگولهها توسط زنجیری به جل یا پاردم اسب متصل شده است. بسیاری معتقدند این منگولهها برای تزیین اسبهای ساسانی بهکار برده میشدند. باتوجهبه استفاده مکرر این نقش برای اسب پادشاهان، این فرضیه شکل میگیرد که استفاده از این نقوش در هنر ساسانی، فراتر از تزیین بوده، مفهومی نمادین و سلطنتی در هنر ساسانی داشته است. هدف این پژوهش، شناسایی مفهوم و کاربرد منگولهها در هنر ساسانی بهویژه نقوش بشقابهاست. برایناساس، سؤال اصلی پژوهش مطرح میشود که نقش منگوله چه مفهوم و کاربردی در هنر ساسانی و بهخصوص در بشقابهای آن دوره داشته است؟ نقوش منگولهها در چندین اثر بررسی میشود که شامل بشقابهای نقره و طلای ساسانی و سنگنگارههاست. در بررسی این تصاویر از روش توصیفیتحلیلی استفاده شده و این نتیجه بهدست آمده است که احتمالاً نقوش منگولهها از نقش گلهای گوناگون، بهویژه گل نیلوفرِ دوره ساسانی اقتباس شده و چون گل نیلوفر نمادی از فَر بوده است، منگولهها نیز نمادی از فر شاهی بهشمار میآمده است و در جنگها احتمال پیروزی پادشاه بر دشمن خود را افزایش میداده و عنصری برای مشروعیتبخشیدن به قدرت شاهنشاه بوده است.<br>
<p class="matnchekidechekidE" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"><font size="3"><font color="#000000"><font face="Times New Roman">A<span dir="RTL"> </span>common<span dir="RTL"> </span>motif<span dir="RTL"> </span>in<span dir="RTL"> </span>Sassanid<span dir="RTL"> </span>art<span dir="RTL"> </span>is<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>king<span dir="RTL"> </span>on<span dir="RTL"> </span>horseback<span dir="RTL"> </span>often<span dir="RTL"> </span>accompanied<span dir="RTL"> </span>with<span dir="RTL"> </span>royal<span dir="RTL"> </span>symbols<span dir="RTL"> </span>and<span dir="RTL"> </span>glory<span dir="RTL" lang="AR-YE">. </span>On<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>remained<span dir="RTL"> </span>images<span dir="RTL"> </span>of<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>Sassanid<span dir="RTL"> </span>kings<span dir="RTL" lang="AR-YE">’ </span>horses<span dir="RTL" lang="AR-YE">, </span>a<span dir="RTL"> </span>pair<span dir="RTL"> </span>of<span dir="RTL"> </span>conical<span dir="RTL"> </span>form<span dir="RTL" lang="AR-YE">, </span>in<span dir="RTL"> </span>some<span dir="RTL"> </span>cases<span dir="RTL"> </span>circular<span dir="RTL" lang="AR-YE"> (</span>tassel<span dir="RTL" lang="AR-YE">) </span>is<span dir="RTL"> </span>hanging<span dir="RTL"> </span>on<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>back<span dir="RTL"> </span>of<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>horse<span dir="RTL" lang="AR-YE">. </span>These<span dir="RTL"> </span>tassels<span dir="RTL"> </span>are<span dir="RTL"> </span>attached<span dir="RTL"> </span>by<span dir="RTL"> </span>a<span dir="RTL"> </span>chain<span dir="RTL"> </span>to<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>horse<span dir="RTL" lang="AR-YE">-</span>cloth<span dir="RTL"> </span>or<span dir="RTL"> </span>crupper<span dir="RTL"> </span>of<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>horse<span dir="RTL" lang="AR-YE">. </span>Many<span dir="RTL"> </span>believe<span dir="RTL"> </span>that<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>tassels<span dir="RTL"> </span>were<span dir="RTL"> </span>used<span dir="RTL"> </span>to<span dir="RTL"> </span>decorate<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>Sassanid<span dir="RTL"> </span>horses<span dir="RTL" lang="AR-YE">. </span>Due<span dir="RTL"> </span>to<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>frequent<span dir="RTL"> </span>use<span dir="RTL"> </span>of<span dir="RTL"> </span>these<span dir="RTL"> </span>motifs<span dir="RTL"> </span>on<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>king<span dir="RTL" lang="AR-YE">’</span>s<span dir="RTL"> </span>horses<span dir="RTL" lang="AR-YE">, </span>it<span dir="RTL"> </span>could<span dir="RTL"> </span>be<span dir="RTL"> </span>hypothesized<span dir="RTL"> </span>that<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>reason<span dir="RTL"> </span>for<span dir="RTL"> </span>using<span dir="RTL"> </span>them<span dir="RTL"> </span>in<span dir="RTL"> </span>Sassanid<span dir="RTL"> </span>art<span dir="RTL"> </span>was<span dir="RTL"> </span>more<span dir="RTL"> </span>than<span dir="RTL"> </span>decoration<span dir="RTL" lang="AR-YE">. </span>It<span dir="RTL"> </span>had<span dir="RTL"> </span>a<span dir="RTL"> </span>symbolic<span dir="RTL"> </span>and<span dir="RTL"> </span>royal<span dir="RTL"> </span>meaning<span dir="RTL"> </span>in<span dir="RTL"> </span>Sassanid<span dir="RTL"> </span>art<span dir="RTL" lang="AR-YE">. </span>The<span dir="RTL"> </span>aim<span dir="RTL"> </span>of<span dir="RTL"> </span>this<span dir="RTL"> </span>study<span dir="RTL"> </span>is<span dir="RTL"> </span>to<span dir="RTL"> </span>identify<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>meaning<span dir="RTL"> </span>and<span dir="RTL"> </span>function<span dir="RTL"> </span>of<span dir="RTL"> </span>such<span dir="RTL"> </span>tassels<span dir="RTL"> </span>in<span dir="RTL"> </span>Sassanid<span dir="RTL"> </span>art<span dir="RTL" lang="AR-YE">, </span>specially<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>plates<span dir="RTL" lang="AR-YE">’ </span>motifs<span dir="RTL" lang="AR-YE">. </span>Accordingly<span dir="RTL" lang="AR-YE">, </span>the<span dir="RTL"> </span>tassel<span dir="RTL"> </span>motifs<span dir="RTL"> </span>have<span dir="RTL"> </span>been<span dir="RTL"> </span>examined<span dir="RTL"> </span>in<span dir="RTL"> </span>several<span dir="RTL"> </span>works<span dir="RTL"> </span>including<span dir="RTL"> </span>Sassanid<span dir="RTL"> </span>silver<span dir="RTL"> </span>and<span dir="RTL"> </span>gold<span dir="RTL"> </span>plates<span dir="RTL"> </span>and<span dir="RTL"> </span>petroglyphs<span dir="RTL" lang="AR-YE">. </span>These<span dir="RTL"> </span>pictures<span dir="RTL"> </span>were<span dir="RTL"> </span>examined<span dir="RTL"> </span>using<span dir="RTL"> </span>descriptive<span dir="RTL" lang="AR-YE">-</span>analytical<span dir="RTL"> </span>method<span dir="RTL" lang="AR-YE">. </span>It<span dir="RTL"> </span>was<span dir="RTL"> </span>concluded<span dir="RTL"> </span>that<span dir="RTL"> </span>probably<span dir="RTL"> </span>these<span dir="RTL"> </span>tassel<span dir="RTL"> </span>motifs<span dir="RTL"> </span>have<span dir="RTL"> </span>been<span dir="RTL"> </span>adapted<span dir="RTL"> </span>from<span dir="RTL"> </span>various<span dir="RTL"> </span>flowers<span dir="RTL" lang="AR-YE">, </span>particularly<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>lotus<span dir="RTL" lang="AR-YE">, </span>of<span dir="RTL"> </span>Sassanid<span dir="RTL"> </span>era<span dir="RTL"> </span>and<span dir="RTL"> </span>since<span dir="RTL"> </span>lotus<span dir="RTL"> </span>was<span dir="RTL"> </span>a<span dir="RTL"> </span>symbol<span dir="RTL"> </span>of<span dir="RTL"> </span>glory<span dir="RTL"> </span>these<span dir="RTL"> </span>tassels<span dir="RTL"> </span>were<span dir="RTL"> </span>also<span dir="RTL"> </span>a<span dir="RTL"> </span>symbol<span dir="RTL"> </span>of<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>royal<span dir="RTL"> </span>charisma<span dir="RTL" lang="AR-YE">. </span>They<span dir="RTL"> </span>were<span dir="RTL"> </span>believed<span dir="RTL"> </span>to<span dir="RTL"> </span>increase<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>king<span dir="RTL" lang="AR-YE">’</span>s<span dir="RTL"> </span>chances<span dir="RTL"> </span>of<span dir="RTL"> </span>winning<span dir="RTL"> </span>the<span dir="RTL"> </span>wars<span dir="RTL"> </span>and<span dir="RTL"> </span>legitimize<span dir="RTL"> </span>his<span dir="RTL"> </span>power<span dir="RTL" lang="AR-YE">.</span></font></font></font></p>
نقش منگوله, بشقاب ساسانی, تزیینات اسب, فرّ شاهی
tassel motif, Sassanid plate, horse decorations, royal charisma
59
72
http://ph.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-758-1&slc_lang=fa&sid=1
mahtab
mobini
مهتاب
مبینی
dr.m.mobini@gmail.com
10031947532846002472
10031947532846002472
Yes
Payame Noor University, Tehran.
دانشگاه پیام نور تهران
zahra
zadsar
زهرا
زادسر
zahrazadsar@gmail.com
10031947532846002473
10031947532846002473
No
Payame Noor University, Tehran.
دانشگاه پیام نور