fa مطالعه تطبیقی پوشاک بانوان قاجار قبل و بعد از سفر ناصرالدین​­شاه به فرنگ (مطالعه موردی: لباس سنتی و لباس تجدد بانوان) جامعه شناسی و هنر جامعه شناسی و هنر پژوهشي Research <p>پوشاک نمایشگر آداب و عادات مردمان یک جامعه است و از طریق ویژگی​های موجود در خود، می‌تواند با انسانها ارتباط برقرار ‌کند. نوع پوشش بانوان، نحوه حضور آنان در عرصه‌های فرهنگی و فعالیت‌های اجتماعی را برمی‌تاباند. وقوع تحولات همه‌جانبه در اروپا در دوره قاجار و سفرهای ناصرالدین‌شاه به فرنگ و ارتباط ایران با غرب، آغازگر چالش‌هایی برای پوشاک بانوان قاجار شد. با این توصیف این سؤالات در ذهن ایجاد می‌شود که خصوصیات پوشاک بانوان به صورت لباس سنتی ایرانی، پیش از ارتباط با غرب و پس‌ازآن چه بوده است و روند این تغییرات، چگونه توصیف و تحلیل میشود. آنچه به عنوان هدف در روند این مقاله پیگیری می‌شود تطبیق و تحلیل نحوه پوشش بانوان قاجار با رویکرد به وضعیت سنت ایرانی، ورود به مرحله گذار و سپس تجدد غربی است و سرانجام روند این تغییر بررسی و تحلیل می‌شود. برای دستیابی به این منظور روش تحقیق به صورت کیفی (توصیفی - تحلیلی) و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات به روش تحلیل محتوایی انتخاب شده است. چارچوب نظری تحقیق بر اساس دو رویکرد سنتگرایی ایرانی و تجددگرایی غربی در قالب جامعه‌شناسی است. شناخت وضعیت گذار، در این میان ضروری به نظر می‌رسد. منابع تحقیق از راه مطالعات در کتابخانه و اینترنت تأمین‌شده است. نتایج حاصل از این مقاله، بررسی لباس بانوان قاجار را در سه بخش سرپوش، تنپوش و پاپوش در دو محور اندرونی و بیرونی نشان می​دهد. پوشاک در سه دوره سنت، گذار و تجدد غربی در بازه زمانی ابتدا تا انتهای دوره قاجار مورد بررسی و سپس تحلیل قرارگرفته است. در تحقیقات مشخص گردید که تنپوش و پاپوش اندرونی در دوره گذار و پوشاک بیرونی در دوره تجدد غربی دچار تغییرات شده است. با شناخت و تحلیل پوشاک بانوان قاجاری، درک تحولات در لباس​های امروزی بر خواننده هموار می​شود.</p> <p dir="RTL" style="text-align: left;">Clothing displays customs and habits of a society and can communicate with humans through its features. The type of women&rsquo;s cover reflects how they are engaged in cultural and social activities. The occurrence of all-out developments in Europe during the Qajar period and Nasser-Din Shah&rsquo;s trips to Europe and Iran&rsquo;s relationship with the West initiated the challenges for Qajar women&rsquo;s clothing. By this description, these questions arise in the mind that what were the characteristics of women&rsquo;s clothing as Iranian traditional dresses before and after communicating with the West and how these changes could be described and analyzed. What is pursued as a goal in this paper is the comparison and analysis of Qajar women&rsquo;s clothing with an eye to the status of Iranian tradition, entering the transitional stage and then the Western modernization, and finally the process of this change would be analyzed. To achieve this purpose, the qualitative research method (descriptive-analytic) was selected and data analysis was carried out by content analysis. The theoretical framework of this study is based on two approaches of Iranian traditionalism and Western modernism in terms of sociology. In this regard, the understanding of transition situation seems to be necessary. Research resources are provided through studies in the library and also searching in internet. The results of this paper show that the study of Qajar women&rsquo;s clothing should be done in three sections: covering, tunic, and footwear on two inner and outer axes. Clothing has been analyzed in three periods of tradition, transition, and modernity from the beginning to the end of Qajar era. It has been revealed in this research that the inner-wearing tunic and footwear during the transition period and the outer clothing during the modern era changed. The investigation and analysis of Qajar women&rsquo;s clothing paves the way for understanding the changes of current clothes for the reader.<br> &nbsp;</p> کلید واژگان: پوشاک بانوان دوره قاجار, سفر ناصرالدین‌شاه, سنت, گذار, تجدد غربی Qajar women’s clothing, Naser-Din Shah trip, tradition, transition, Western modernity 15 30 http://ph.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-677-1&slc_lang=fa&sid=1 mana abazari مانا اباذری m.abazari1979@yahoo.com 10031947532846002465 10031947532846002465 Yes Islamic Azad University (Qaem Shahr Branch) دانشکده فنی توحید آمل habib-allah tayebi حبیب الله طیبی tayeby-h@yahoo.com 10031947532846002466 10031947532846002466 No Islamic Azad University (Qaem Shahr Branch) دانشگاه ازاد