fa تحلیل و خوانش عکس برمبنای ابزارهای تحلیلیِ رویکرد نشانه‌شناسی هنرهاي تجسمي هنرهاي تجسمي پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">اگرچه ثبت عناصر دنیای واقعی در سرشت عکاسی عجین شده است، اما عکس صرفاً جهانی همسان و همانند جهان واقعی ارائه نمی‌کند، بلکه علاوه‌بر خصلت ارجاع‌دهندگی و بازنمایانه، از قابلیت بیان‌گرایانه نیز برخوردار است. بنابراین، هر عکس را می‌توان به‌مثابه متنی نشانه‌ای دانست که دلالت‌های متعددی را در معرض تفسیر و تأویل مخاطب قرار می‌دهد. ازاین‌رو، کاربست ابزارهای تحلیلیِ رویکرد نشانه‌شناسی در تحلیل و خوانش عکس، هدف این مقاله است. بدین منظور، اصل جانشینی و همنشینی، تعامل و تقابل نشانه‌ها، معنای صریح و ضمنی، بافت یا زمینه و بینامتنیت، معرفی و در تحلیل و خوانش عکس به آزمون گذاشته شده‌اند. پرسش‌های مطرح‌شده عبارت‌اند از: 1. سازوکار و نقش ابزارهای تحلیلی رویکرد نشانه‌شناسی در تحلیل و خوانش عکس چیست. 2. اهمیت کاربست این ابزارها در تجزیه ‌و تحلیل عکس چیست. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و اطلاعات، از منابع کتابخانه‌ای جمع‌آوری شده است. کلیه نمونه‌های تصویری نیز از شاخه عکاسی مستند انتخاب شده‌اند. نتایج پژوهش بیانگر این است که به‌واسطه کاربست ابزارهای تحلیلیِ موجود در رویکرد نشانه‌شناسی، افزون‌بر تجزیه‌ و تحلیل و خوانش روشمند عکس‌ها، جلوه‌های متعدد مفهومی، بصری و زیبایی‌شناسی آنها آشکار می‌شود و چارچوبی برای تقسیم‌بندی عکس‌ها نیز فراهم می‌گردد. بدین شکل که به کمک این ابزارها، بهتر و دقیق‌تر می‌توان جهت ارجاع عکس‌ها را تشخیص داد و عکس‌ها را در قالب سه دسته کلی قرار داد. این دسته‌بندی به‌ترتیب درجه اهمیت عبارت‌ است از: 1. عکس‌های عکاس‌محور 2. عکس‌های سوژه‌محور 3. عکس‌های دوربین‌محور.</p> <p>Although registering of the real-world elements has forged in the essence of photography, a photograph doesn&rsquo;t provide a similar and as much as identical to the real world, and it has, besides of the openness character, an expressionistic capability as well. In fact, a photograph could be seen as a symbolic text which implies variably subject to an addressee&rsquo;s interpretation and hermeneutics.Hence, Analyzing and reading a photograph on the basis of the analytical instruments of the semiotics approach and that is, extend the studies regarding criticism of photograph are purposes of this paper. Thus, in this paper, some of the analytical instruments of the semiotics approach, such as the principle of substitution and accompanying, transaction and conflict of symbols, implicit and explicit meaning, context or background and contextually, have been trialed in analysis and reading a photograph. The raised questions are: 1. what is the mechanism and factor of the analytical instruments in reading a photograph?</p> <p>2. What is the significance of these instruments in analyzing-reading and criticism of a photogtaph? The methodology of research is descriptive-analytical.</p> <p>The results indicate that by applying the instruments of the semiotics approach, in addition to systemic analyzing and reading of photos, various conceptual, visual and aesthetic manifestations would be revealed and a framework would be provided for aesthetic and qualitative evaluation. So that, according to the semiotics analytical tools, photographs is categorized in three general groups in respect of their importance: 1. Photographer-oriented, 2.</p> ابزارهای تحلیلیِ رویکرد نشانه‌شناسی, تحلیل و خوانش عکس, تجزیه ‌و تحلیل عکس. analysis and reading of photograph, semiotics approach, semiotics analytical instruments, criticism of photograph 75 89 http://ph.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-382-1&slc_lang=fa&sid=1 alireza mehdizadeh علیرضا مهدی زاده honar2apex@yahoo.com 10031947532846002522 10031947532846002522 Yes دانشگاه شهید باهنر کرمان