fa شاخص‌سازی و به‌کارگیری آن در تبیین مفاهیم معماری اسلامی ساير ساير ترویجی Promotional <p dir="RTL" style="text-align: justify;">بنابر عقیده‌ برخی صاحب‌نظران، معماری اسلامی تحت تأثیر ارزش‌های اسلامی شکل می‌گیرد، محتوای دینی دارد و باورها و ارزش‌های دینی را متجلی می‌سازد. اما باتوجه‌به اینکه اغلب ارزش‌های اسلامی در قالب مفاهیم انتزاعی قرار می‌گیرند برای افراد مختلف دارای معانی گوناگون بوده و هرکس به دلخواه خود، آنها را تعریف کرده و در بنا متجلی می‌سازد. نبود اتفاق‌نظر در برداشت از مفاهیم اسلامی، مبین ضرورت تدوین شاخص‌هایی است که بتوان بر مبنای آن چهارچوب معماری اسلامی را مشخص کرد. اما منظور از شاخص و شاخص‌سازی چیست؟ چگونه می‌توان به آن دست یافت و فرایند دستیابی به شاخص چگونه است؟ در این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی و بررسی اسناد موجود، به شناسایی روش شاخص‌سازی که عمدتاً در تحقیقات پیمایشی کاربرد دارد، پرداخته شده است تا با شناخت این روش بتوان به امکان به‌کارگیری آن در مطالعه‌ معماری اسلامی پی‌برد. شاخص‌ها، نشانگرهایی هستند که فرایند جمع‌آوری، طبقه‌بندی، تجزیه و تحلیل اطلاعات و نتیجه‌گیری منطقی و به‌طورکلی جهت فعالیت را مشخص می‌کنند و چهارچوب مناسبی را برای هدف‌گذاری، تدوین، برنامه‌ریزی و ارزیابی فعالیت‌ها به‌دست می‌دهند. البته شاخص‌سازی، به‌منظور ساده‌سازی موقت پیچیدگی‌ها و کمی‌کردن نسبی کیفیت‌ها و جزئی‌کردن کلیات است و هدف آن پرداختن صرف به کمیات و یا جایگزین نمودن متغیرهای کیفی به اعداد و ارقام کمّی نیست؛ بلکه به دنبال روش‌هایی است تا بتوان یک مفهوم را با واسطه‌هایی و طی مراحل چندگانه‌ای به سنجش کمّی درآورد. نتایج این تحقیق معرفی فرایند شاخص‌سازی و تکنیک‌های آماری مناسب برای اولویت‌دهی به معرف‌های شاخص (روش دلفی و تحلیل سلسله‌مراتبی فازی (FAHP)) است.</p> <p style="text-align: justify;">According to some scholars, Islamic architecture is influenced by Islamic values. It has religious contents and represents religious beliefs and values. But as regards the most Islamic values are in the form of abstract concepts, they have different meanings for different people and everyone has its own definition and displays it in buildings. This lack of consensus on Islamic concepts points to the need to develop some indexes which can identify the framework of activities based on them. But what is the index and indexing? How can it be achived and how to achive the process of it. For this purpose, this study examined the documents, to identify indexing method which has been used mainly in survey research. Indices, are thoes indicatores that determine the process of collecting, classifying, analysing data, logical conclusion, and generally the activity&rsquo;s orientation and provides appropriate framework for targeting, developing, planning and assessment of activities. It should be noted, that the index and index constructing is in order to simplify the complexities temporarily and quantify the qualitis and minify the generalities and its purpose is not only on quantities or replacing quality variables with numbers and quantities but looking for ways to make a quantitative assesment of the intermediaries by taking multiple steps. In results, the Index making process in architecture is discussed and the appropriate statistical techniques to prioritize indicators of index has been presented: the Delphi method and Fuzzy Analytic Hierarchy Process.</p> شاخص, شاخص‌سازی, تحقیق پیمایشی, معماری اسلامی, تبیین مفاهیم Index, Indexing, Survey Research, Islamic Architecture, Concepts Explanation 59 73 http://ph.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-332-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammad mahvash محمد مهوش mohammadmaahvash@yahoo.com 10031947532846002560 10031947532846002560 Yes دانشگاه بجنورد mahdi saedvandi مهدی سعدوندی saedvandi@yahoo.com 10031947532846002561 10031947532846002561 No دانشگاه هنر اصفهان