Scientific Journal of Pazhuhesh-e Honar

fa مطالعه تطبیقی ساختار طرح‌ لچک ‌و ترنج قالی‌های جمهوری آذربایجان و قشقایی‌های فارس A Comparative Study of the Structure of the Corner Medallion Pattern in Azerbaijan and Fars Qashqais Rugs هنرهاي تجسمي هنرهاي تجسمي ترویجی Promotional لچک‌وترنج ازجمله طرح‌هایی است که همانند سایر مناطق روی قالی‌های جمهوری آذربایجان و قشقایی‌های فارس نقش بسته است؛ قالی‌های این دو حوزه به‌لحاظ ساختار این نوع طرح، دارای شباهت‌ها و تفاوت‌‌هایی با یکدیگرند. مطالعه ویژگی‌های ساختاری یادشده می‌تواند علاوه‌بر آشنایی با نحوه طراحی قالی‌های لچک‌وترنج این مناطق، به شناسایی و ارزیابی هرچه بهتر ویژگی‌های بصری قالی‌های آنها نیز یاری رساند. در این تحقیق که با هدف شناسایی و معرفی ویژگی‌های ساختاری طرح لچک‌وترنج قالی‌های این دو منطقه صورت پذیرفته، تلاش شده تا به این سؤال اساسی پاسخ دهد: تأثیرپذیری احتمالی ساختار لچک‌وترنج قالی‌های قشقایی‌های فارس از لچک‌وترنج قالی‌های جمهوری آذربایجان در کدام بخش از ساختار این نوع طرح، بیشتر نمود یافته است. به‌همین منظور در این پژوهش که به روش توصیفی- تطبیقی انجام شده و اطلاعات آن به شیوه کتابخانه‌ای جمع‌آوری گردیده است، با انتخاب نمونه‌هایی از هریک از مناطق یادشده که به‌لحاظ ساختار، تطبیق‌پذیری بیشتری با یکدیگر داشته‌اند، پنج نمونه قالی و در مجموع ده نمونه انتخاب و موردتطبیق و ارزیابی قرار گرفت. مطالعه نمونه‌های انتخابی نشان داد، با وجود برخی تفاوت‌ها میان ساختار طرح لچک‌وترنج در دو حوزه موردبررسی، شباهت‌های چشمگیری به‌لحاظ ساختار میان آنها وجود دارد. این شباهت‌های ساختاری دربردارنده طرح ترنج؛ تعداد، شکل و نوع ترنج‌ها، ساختار طرح لچک؛ شکل و نوع لچک‌ها و هماهنگی میان طرح لچک‌وترنج به لحاظ شکل، اندازه و نقش‌مایه‌های موجود در آنهاست که میان قالی‌های دو منطقه مشاهده می‌گردد. Corner Medallion design is among the designs that as in other regions has been applied on Azerbaijan rugs and Fars Qashqais. The rugs of these two regions have similarities and differences due to the structure of this type of design. In addition to learn how to design corner medallion rugs of these regions, Study of these structural characteristics can help to identify and evaluate of visuals features in their rugs.This research that has been done with the aim of recognition and introduction of the structural characteristics of Corner Medallion design in the rugs of these two regions tried to explore the probable influence of the design structure of Corner Medallion in Qashqais rugs from Corner Medallion design in Azerbaijan rugs and especially determine that part of structure of this design which has been most represented. For this purpose, in this research that is descriptive -comparative and its information has been collected on the basis of library research, with selection of ones that have been more compatible with each other, we have chosen five rugs from each of the above mentioned regions (totally ten examples) and we have compared and evaluated together.The study of chosen examples shows in spite of some extant differences among the design structure of Corner Medallion in these two regions, there are impressive similarities among the rugs of two regions in design structure of Corner Medallion including number, form and medallion type ;design structure of Corner Medallion including form and Corners type and harmony between Corner Medallion designs in form, size and the motifs that exist in them. قالی, قالی‌های جمهوری آذربایجان, قالی‌های قشقایی‌های فارس, طرح لچک‌وترنج Rug, Azerbaijan rugs, Fars Qashqais rugs, Corner Medallion design 39 57 http://ph.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-462-1&slc_lang=fa&sid=1 عباس ایزدی abbasizadi1986@yahoo.com 10031947532846002558 10031947532846002558 Yes دانشگاه تربیت مدرس مهناز شایسته فر shayestm@modares.ac.ir 10031947532846002559 10031947532846002559 No دانشگاه تربیت مدرس