Scientific Journal of Pazhuhesh-e Honar

fa مدرنیزاسیون پدرسالارانه پهلوی اول و کشف حجاب زنانه در فیلم «غزال» (1374) Patriarchal modernization in the first Pahlavi era and unveiling women in the Ghazal (1996) جامعه شناسی و هنر جامعه شناسی و هنر پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">فرمان کشف حجاب زنان ایرانی از اقدامات دوران‌ساز دولت رضاشاه پهلوی در راستای اصلاحات مدرنیستی و به عاریه گرفتن بخشی از فرهنگ غرب بود که در سال 1314 خورشیدی صادر گشت. بررسی ابعاد این اقدام به ‌عنوان کنش آزادی‌بخش زنان از دیدگاه حکومت وقت، همراه با سرکوب توأمان آنان و اثرگذاری بر ساختارهای پدرسالاری سنتی در جامعه ایران، موضوع را به یک موقعیت میان‌رشته‌ای سوق داده است که سیری از پژوهش‌ها در شاخه‌های گوناگون علوم اجتماعی با محوریت کشف حجاب، شاهدی بر این مدعا است. اهمیت و ضرورت پژوهش حاضر بدان علت است که این رویداد تاریخی را با مطالعه یک فیلم سینمایی از طریق تحلیل فرایند بازنماییِ این مضمون، به بحث‌های میان‌رشته‌ای در زمینه فوق پیوند می‌دهد. فیلم موردمطالعه، «غزال» از ساخته‌های سینمای ایران به کارگردانی مجتبی راعی در سال 1374؛ با بازنمایی برخی اثرگذاری‌های فردی-اجتماعی پروژه کشف حجاب، از جمله آسیب‌های روان‌شناختی زنان، به خاطرات غزال در آن برهه از تاریخ می‌پردازد. درحالی‌که معصومه دختر غزال این خاطرات را در قالب یک کتاب ثبت و پرداخت می‌کند، خود در کشمکش با تناقضات اخلاقی همسرش به سر می‌برد. پژوهش که به روش کیفی و توصیفی-تحلیلی صورت گرفته است، در ابتدا با رویکردی تاریخی و بهره از نظریات حوزه مطالعات زنان و گفتمان جنسیت، به دنبال آن است تا دریابد که فیلم با چه دیدگاهی و از چه طریقی، سرکوب زنان و انحصار روابط پدرسالارانه توسط دولت پهلوی اول را در فرایند کشف حجاب به تصویر کشیده است. همچنان پژوهش باهدف ارزیابی زوایا و اثرات این موضوع در زمان معاصر فیلم، استمرار سلطه مردان و فرودستی زنان را با رویکردی قیاسی از منظر گفتمان سنت و مدرنیته تفسیر می‌نماید. با جمع‌بندی این موارد به نظر می‌رسد که فیلم درصدد است تا نشان ‌دهد؛ تضعیف جنسیت زنان تحت ساختارهای گوناگون مردسالارانه، امری بنیادین و تکرارپذیر بوده است.</div> <div style="text-align: justify;">The “Unveiling Decree” for Iranian women was an action taken by Reza Shah Pahlavi’s government in the year 1936. It was conducted in the context of modernising reforms and was inspired by Western culture. From the perspective of the government of the time, this event was aimed at facilitating women’s liberation; however, it perpetuated the political repression of women and the traditional patriarchal structures in Iranian society. These aspects render the unveiling event an interdisciplinary phenomenon, prompting diverse research in various branches of social sciences on the subject. Necessity and Importance of the current research lie in that it links the event of unveiling decree to its interdisciplinary discussions by studying a film and analyzing the process of its representation. The film under study, titled “Ghazal” is an Iranian cinematic production directed by Mojtaba Raie in 1996. Focusing on the memories of Ghazal, its eponymous character, from that period of history, the film depicts personal-social, and especially psychological damages inflicted on women during the unveiling process. These memories are recorded by Masoumeh, Ghazal’s daughter, in the form of a book, while she is simultaneously in conflict with her husband’s moral contradictions.This study is conducted using qualitative and descriptive-analytical methods, with a historical approach and has incorporated theories from the fields of women’s studies and “gender discourse.” The study raises the question of what perspective and methods the film employs to portray the repression of women and the monopoly of traditional patriarchy by the government of the time through the theme of “unveiling.” Furthermore, with the aim of evaluating the dimensions and the impact of this theme in the contemporary period of the film, the research utilizes a comparative approach to interpret the persistence of male hegemony and the subjugation of women from the perspective of the “tradition and modernity discourse.” In the end, the study concludes that the film strives to show that the devaluation of women’s gender, influenced by various male-dominated systems, is a fundamental and persistent phenomenon.</div> مدرنیزاسیون, پهلوی اول, پدرسالاری, گفتمان جنسیت, کشف حجاب, فیلم غزال Modernization, first Pahlavi, Patriarchy, Gender discourse, Unveiling, Ghazal 0 0 http://ph.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2490-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Darabi مریم دارابی maryamdarabii94@gmail.com 10031947532846008209 10031947532846008209 No Faculty of Cinema and Theatre, University of Art, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده سینماتئاتر، دانشگاه هنر ایران Alireza Sayyad علیرضا صیاد a.sayyad@art.ac.ir 10031947532846008210 10031947532846008210 Yes Faculty of Cinema and Theatre, University of Art, Tehran, Iran دانشیار، دانشکده سینما تئاتر، دانشگاه هنر ایران